Rumah Kenangan.

Tussenevaluatie Rumah Kenangan:

dagbesteding voor mensen

met een achtergrond in voormalig Nederlands-Indie

Inleiding

In dit verslag met als peildatum 1 oktober 2007, wordt het eerste half jaar van de Indische dagbesteding geëvalueerd aan de hand van het projectplan.

Samenwerking

De Stichting Kembang Baru , Zorgcombinatie Zwolle (ZCZ) en SWO-Zwolle hebben besloten om gezamenlijk een dagbesteding te starten voor mensen met een achtergrond in voormalig Nederlands-Indië. Daarbij hebben het Steunpunt Minderheden Overijssel, stichting Pelita en de Integratieraad meegedacht en adviezen gegeven. Dit heeft geresulteerd in de openstelling van de dagbesteding Rumah Kenangan met ingang van 1 april 2007 in een ruimte van ZCZ in Stadshagen. Medewerkers en vrijwilligers van SWO-Zwolle organiseren de dagelijkse activiteiten in deze dagbesteding.

Doelstelling Indische dagbesteding

De doelstelling van dit project is het bieden van een zinvolle dagbesteding voor ouderen met een achtergrond in voormalig Nederlands-Indië. Dit betekent voor de oudere zelf dat:

• sociaal isolement wordt voorkomen;
• zijn of haar zelfstandigheid langer wordt behouden;
• hij of zij daardoor langer zelfstandig kan blijven wonen;
• hij of zij actief in de maatschappij kan blijven participeren;
• zijn of haar mantelzorgers een aantal dagdelen worden ontlast.

De oudere die de dagbesteding bezoekt, heeft een sociale reden en/of is in het bezit van een indicatie van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) en is woonachtig binnen een cirkel van 30 kilometer rondom Zwolle.

Inmiddels kan gesteld worden dat de ouderen die deelnemen aan de dagbesteding, dit als bijzonder prettig en zinvol ervaren. Men voelt zich thuis onder gelijkgestemden en men deelt een gemeenschappelijk verleden. Men spreekt vaak Maleis met elkaar en vertelt verhalen over vroeger. Ook wordt Nederlands gesproken. Er heerst een positieve en actieve sfeer.

Door het bezoeken van de dagbesteding wordt een aantal mantelzorgers ontlast.

Alle bezoekers hebben een CIZ indicatie, met uitzondering van één deelnemer. Hiervoor wordt ook een indicatie aangevraagd (en deze is inmiddels toegekend).

Bezoekers dagbesteding/bezetting

Bij het projectplan wordt uitgegaan van de openstelling van twee dagen per week met 10 bezoekers per dag. Deze aantallen blijken reëel. Op 1 oktober zijn op de maandag 11 deelnemers en op de woensdag 10. Hiervan bezoeken 5 deelnemers twee keer de dagbesteding. Dit betekent dat er in totaal 16 unieke deelnemers zijn.

Er is geen wachtlijst voor de Indische dagbesteding. De medewerker activiteiten geeft aan dat een groepsgrootte van 12 deelnemers haalbaar is.

Het aantal deelnemers wisselt. Zo vallen er ouderen weg als gevolg van overlijden of opname ziekenhuis. Ook verhuizing terug naar Indonesië is een reden om op te zeggen. Opzegging als gevolg van zich niet thuis voelen o.i.d. heeft tot op heden niet plaats gevonden.

Het aantal vrouwen is groter dan het aantal mannen. De gemiddelde leeftijd is 79 jaar. De oudste is 90 jaar.

De meeste ouderen zijn goed mobiel, een paar hebben een rollator.

Een aantal mensen zijn afkomstig uit Indonesië (met name Java) en een aantal van de Molukken, met name de Key eilanden.

Alle personen zijn woonachtig in Zwolle, met uitzondering van één persoon die afkomstig is uit Wijhe.

Dagprogramma

De deelnemers komen rond 10.00 u bij de dagbesteding en blijven hier tot ongeveer 16.00 uur. De tijden waren het eerste half jaar wisselend (soms tot ruim 16.30 uur) als gevolg van het WVG vervoer dat op wisselende tijden reed. Inmiddels zijn half oktober afspraken gemaakt met een taxibedrijf en worden de genoemde tijden gehaald.

Er is een dagprogramma met vaste momenten om met elkaar koffie en/of thee te drinken. In de ruimte is een keuken gesitueerd, waar twee vrijwilligers ’s morgens beginnen met het voorbereiden van de warme maaltijd. Dit zorgt voor een lekkere geur in de dagbesteding. Deelnemers ervaren dit als prettig. Het gezamenlijk nuttigen van de maaltijd wordt als hoogtepunt van de dag gezien. De meeste deelnemers kiezen er bewust voor om ’s middags niet te rusten omdat zij de gezelligheid niet willen missen. De mogelijkheid tot rusten is er overigens wel en een klein aantal maakt hier gebruik van.

Er is een piano waarop wordt gespeeld.

Medewerkers dagbesteding

Er is één medewerker activiteiten aangesteld door SWO-Zwolle. Zij heeft een contract van 14 uur per week. In de praktijk blijkt dat zij meer uren werkt. Dit wordt veroorzaakt doordat deelnemers deels vroeger komen en later vertrekken dan afgesproken (als gevolg van het WVG vervoer.) Dit is inmiddels opgelost.

De medewerker activiteiten heeft eenzelfde achtergrond/cultuur als die van de doelgroep.

Er is tot nu toe twee keer gebruik gemaakt van (professionele) verzorgende ondersteuning.

De vrijwilligers zijn geworven door SWO-Zwolle en worden begeleid door de medewerker activiteiten. Er zijn meer dan voldoende vrijwilligers beschikbaar. In totaal zijn er 17 actieve vrijwilligers en staan er 14 op de reservelijst.

Elke dag zijn twee vrijwilligers aanwezig om te koken en drie vrijwilligers helpen bij het dagelijkse programma. Dagelijks zijn dus zes medewerkers actief voor ongeveer 10 à 12 bezoekers. Deze hoge begeleidingsgraad wordt door alle partijen als positief ervaren.

De vrijwilligers zelf zijn overigens gemiddeld 60 jaar en hebben eveneens een achtergrond in voormalig Nederlands Indie.

Inkomsten/uitgaven

Inkomsten

De inkomsten en uitgaven voor de dagbesteding worden door ZCZ geïnd en beheerd. De structurele kosten die SWO-Zwolle maakt voor de dagbesteding, worden op basis van een verdeelsleutel verrekend. De incidentele kosten worden eens per kwartaal verrekend.

De inkomsten van de dagbesteding bestaan uit:

• subsidies van een aantal subsidiënten, te weten provincie Overijssel, gemeente Zwolle en vereniging het Zonnehuis. Daarnaast hebben ZCZ en SWO-Zwolle veel ontwikkelingsuren geïnvesteerd.
• inkomsten vanuit het zorgkantoor, dit is per deelnemer met een CIZ-indicatie een bedrag van € 50,60 per dag.

Uitgaven: opstart

In de opstartfase zijn de nodige kosten gemaakt voor de inrichting van de ruimte, scholing van vrijwilligers in de HACCP-normen, de voorbereiding van de officiële opening van de Indische dagbesteding op 17 november en de werving en selectie van medewerkers.

April-sept 2007

In de begroting wordt uitgegaan van een bedrag van €425,- per dag aan kosten.

Hiervan is de verdeelsleutel vastgesteld dat 59% van deze kosten door SWO-Zwolle worden betaald en 41% door Zorgcombinatie.

In april 2008 wordt de financiële rapportage en de accountantsverklaring verzorgd door ZCZ. Vervolgens wordt door de deelnemende partijen bepaald of en hoe de Indische dagbesteding wordt gecontinueerd.

Conclusies

Doelstelling

De Indische dagbesteding voldoet aan de voorafgestelde doelstelling, namelijk het voorkomt sociaal isolement en men blijft langer zelfstandig wonen en het ontlast de mantelzorg. Daarbij draagt het bij aan de integratie van de Indische ouderen omdat zij in hun vertrouwde woonomgeving kunnen blijven wonen.

Bezoekersaantal

Het aantal deelnemers per dag kan met 1 à 2 personen uitgebreid worden.

Er zijn nog weinig Indische ouderen uit de regio die deelnemen aan de dagbesteding. Van belang is nu om de komende periode met name in de regio nieuwe deelnemers te werven. Dit kan bijvoorbeeld door:

• het verspreiden van de folder onder huisartsen, fysiotherapeuten en wijkverpleging in nabij gelegen plaatsen;
• het verspreiden van een persbericht aan redacties van regionale kranten of huis-aan-huis bladen;
• verbeteren van de website en koppelen aan de websites van ZCZ en SWO-Zwolle;
• onder aandacht brengen van st. Pelita en Kembang Baru;
• nagaan of tv oost mogelijk een item kan maken over dagbesteding.

Openstelling

Er is een verzoek ingediend bij het zorgkantoor voor handhaving van de productie afspraken van de ondersteunende begeleiding - dag. Wanneer toekenning hiervan plaats vindt, zijn extra investeringen nodig om het aantal deelnemers op peil te houden.

Dagprogramma

Het activiteitenprogramma en de sfeer sluiten aan bij de wensen van de deelnemers en draagt zo bij aan de doelstelling van de dagbesteding. Eventueel kan gebruik gemaakt worden van de spelotheek van het Zonnehuis.

Medewerkers dagbesteding

Aan de hand van de urenregistratie wordt bepaald of uitbreiding van uren van de medewerker activiteiten noodzakelijk is. Daarnaast worden afspraken gemaakt tussen ZCZ en SWO-Zwolle over vervanging tijdens vakantie en ziekte.

Het aanbod van de vrijwilligers is ruim voldoende.

Kosten/inkomsten

Voor de toekomst geldt dat de ontwikkelingen rondom de zorgzwaarte pakketten van invloed zijn op de inkomstenkant. Doordat indicaties krapper worden gesteld, is het mogelijk dat de inkomsten in 2009 afnemen. Voor de komende periode wordt deze ontwikkeling nauwlettend in de gaten gehouden.

Daarnaast is het belangrijk dat het aantal deelnemers op peil blijft.

Samenwerking

De samenwerking binnen de stuurgroep en op de locatie tussen de uitvoerende organisaties ZCZ en SWO-Zwolle verloopt naar wens.

Deze samenwerking krijgt binnenkort een structureel karakter door het ondertekenen van een extra bijlage aan het bestaande samenwerkingscontract tussen ZCZ en SWO-Zwolle.

Het voorstel is om de drie bestuursleden van Stichting Kembang Baru en Frans Latupeirissa en mogelijk op termijn nog iemand uit de Molukse gemeenschap, zitting laten nemen in een adviesraad voor de Indische dagbesteding.

Deze adviesraad adviseert de stuurgroep op de volgende punten:

• inbreng van deskundigheid van de specifieke Indische en Molukse cultuur
• signaleren van trends en benodigde aanpassingen